ตัดแว่นสายตาเอียง ทำไมต้องเป๊ะเรื่ององศา? ทำความรู้จักประเภทค่าเอียงที่คนใส่แว่นต้องรู้

2.1 สายตาเอียงแบบสม่ำเสมอ (Regular Astigmatism) :
นอกจากประเภทย่อยจากข้อ 1 แล้ว การที่กระจกตามีแนวแกนหลัก 2 แนวที่ "ตั้งฉากกันพอดี" (90 องศา) เราจะสามารถแบ่งกลุ่มนี้ออกได้อีกตาม "ทิศทาง" หรือ "แนวองศา" ของมัน คือ

• • With-the-rule Astigmatism (WTR) :
    • พบบ่อยที่สุดในเด็กและวัยหนุ่มสาว
    • กระจกตาจะมีความโค้งมากที่สุดใน แนวตั้ง (Vertical) และมีความโค้งน้อยที่สุดใน แนวนอน (Horizontal)
    • มักจะมีค่าองศาในใบสั่งแว่นอยู่ที่ประมาณ 180 องศา (หรือใกล้เคียง 0 และ 180)
  • Against-the-rule Astigmatism (ATR) :
    • พบมากในผู้สูงอายุ
    • กระจกตามีความโค้งมากที่สุดใน แนวนอน (Horizontal) และโค้งน้อยที่สุดใน แนวตั้ง (Vertical)
    • มักจะมีค่าองศาในใบสั่งแว่นอยู่ที่ประมาณ 90 องศา (หรือใกล้เคียง)
  • Oblique Astigmatism :
    • พบได้น้อยกว่าสองแบบแรก แต่ส่งผลต่อการมองเห็นที่ค่อนข้างกวนใจ
    • แนวแกนที่โค้งที่สุดและแบนที่สุดไม่ได้อยู่ในแนวตั้งหรือแนวนอนเป๊ะๆ แต่จะอยู่ในแนว "เฉียง"
    • ค่าองศาในใบสั่งแว่นจะอยู่แถวๆ 45 องศา หรือ 135 องศา
    • ภาพที่เห็นมีความบิดเบี้ยวมากกว่าแบบอื่น ๆ และอาจต้องใช้เวลาในการปรับตัวเข้ากับแว่นใหม่นานกว่าปกติ เพราะสมองต้องปรับการรับรู้ภาพที่เอียงผิดไปจากแนวระนาบธรรมชาติ
  • Bi-Oblique Astigmatism :
    • พบได้น้อยที่สุดในบรรดาสายตาเอียงแบบสม่ำเสมอ
    • ความผิดปกติอยู่ที่แนวแกนหลักทั้งสอง "ไม่ได้ตั้งฉากกัน 90 องศา" เช่น แกนหนึ่งอาจจะอยู่ที่ 30 องศา แต่อีกแกนกลับไปอยู่ที่ 100 องศา
    • เนื่องจากโครงสร้างตาไม่ได้สมมาตรเป็นมุมฉาก การใช้เลนส์แว่นตามาตรฐาน (ซึ่งมักถูกออกแบบมาให้แก้แกนที่ตั้งฉากกัน 90 องศา) อาจจะทำได้ไม่สมบูรณ์ 100%
    • ผู้ที่มีสายตาเอียงแบบนี้อาจต้องใช้ความชำนาญสูงมากจากนักทัศนมาตรในการหาค่าที่ "ลงตัว" ที่สุดเพื่อให้สมองยอมรับภาพได้โดยไม่ปวดหัว

การที่แสงแยกออกเป็น 2 จุดแบบนี้ คือคำตอบว่าทำไมเราถึงต้องใช้ "ค่าองศา" มาระบุตำแหน่งว่าแสงที่ตก "ก่อน" หรือ "หลัง" จอประสาทตานั้น อยู่ในแนวเฉียงแนวไหน เพื่อให้เลนส์แว่นตาช่วยดึงแสงทั้ง 2 จุดนั้นให้กลับมาบรรจบกันที่จอประสาทตาพอดี

2.2 สายตาเอียงแบบไม่สม่ำเสมอ (Irregular Astigmatism) :
เป็นสายตาเอียงประเภทที่ซับซ้อนกว่าแบบปกติ เพราะความโค้งของกระจกตาขรุขระหรือไม่เป็นระเบียบ ทำให้แสงหักเหสะเปะสะปะ ไม่สามารถระบุองศาที่แน่นอนได้เหมือนแบบสม่ำเสมอ

เป็นกรณีที่พบได้น้อยมากถ้าเทียบกับแบบอื่น ๆ เกิดได้จากหลายสาเหตุทั้งด้านความโค้งของกระจกตาที่ผิดปกติ เช่น เป็นโรคกระจกตาย้วย เป็นแผลที่กระจกตาจากอุบัติเหตุ และยังสามารถเกิดได้จากการหักเหแสงภายในเลนส์ตาที่ไม่เท่ากัน มักพบได้ในผู้ป่วยที่เป็นต้อกระจก  

ผู้ที่มีสายตาเอียงแบบไม่สม่ำเสมอจึงไม่สามารถใส่แว่นตาแก้ไขค่าเอียงได้ เพราะแว่นตาไม่สามารถชดเชยความขรุขระที่สะเปะสะปะของกระจกตาได้ทั้งหมด