แว่นสายตายาว มีแบบไหนบ้าง?
เวลาพูดถึง แว่นสายตายาว หลายคนอาจนึกถึงแว่นเลนส์บวกสำหรับอ่านหนังสือ แต่จริง ๆ แล้วมีแว่นหลากหลายประเภทมาก ที่ถูกออกแบบมาเพื่อการมองเห็นของคนสายตายาวโดยเฉพาะ และอาการมองใกล้ไม่ชัดนั้น สามารถเกิดได้ทั้งจาก สายตายาว (Hyperopia) และ สายตายาวตามวัย (Presbyopia) ซึ่งมีสาเหตุแตกต่างกัน และไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะต้องใช้แว่นแบบเดียวกัน
การเลือกแว่นจึงควรดูทั้ง ค่าสายตา/กำลังการเพ่ง ระยะที่ต้องการใช้งาน และ พฤติกรรมการใช้ในชีวิตประจำวัน
สายตายาว / สายตายาวตามวัย
อาการโดยทั่วไปของสายตายาว
- มองภาพไม่ชัด โดยภาพที่มองเห็นจะ ตกกระทบเลยจอประสาทตาไป ทำให้ภาพไม่โฟกัส
- สามารถใช้ เลนส์กำลังบวก (+) เพื่อดึงภาพกลับมาที่จอประสาทตา
- แต่มี สาเหตุและวิธีแก้แตกต่างกัน 2 แบบ
1. สายตายาว (Hyperopia)
- เกิดจาก รูปทรงกระบอกตาสั้น หรือ เลนส์ตาแบนกว่าปกติ
- เกิดได้ ทุกช่วงอายุ อาจตรวจพบได้ตั้งแต่อายุน้อย
- ถ้า สายตายาวมาก อาจมองไม่ชัดทั้งไกลและใกล้
- ถ้า สายตายาวไม่มาก อาจมองไม่ชัดแค่ระยะใกล้อย่าง
- คนที่ยังมองไกลชัดได้ เป็นเพราะยังใช้การเพ่งช่วยชดเชยได้
- ใช้เลนส์บวกเพื่อ แก้ค่าสายตาพื้นฐาน หรือเป็นการ ช่วยลดภาระการเพ่ง ให้สบายตาขึ้น
2. สายตายาวตามวัย (Presbyopia)
- เกิดจาก เลนส์ตาแข็งหรือยืดหยุ่นน้อยลงตามอายุ ทำให้มีกำลังการเพ่งน้อย และลดลงจนอาจเพ่งไม่ได้เลยในที่สุด
- มีทั้งคนที่ สายตายาวตามวัยอย่างเดียว สายตาสั้น+ยาวตามวัย และ สายตายาว+ยาวตามวัย
- ปกติแล้วกำลังเพ่งจะลดลงตามอายุอยุ่แล้ว แต่ยังไม่จำเป็นต้องใส่แว่น
- เมื่อถึงจุดที่กระทบการมองเห็นอย่างชัดเจน มักเริ่มสังเกตอาการได้ในช่วงวัยประมาณ 40 ปีขึ้นไป
- ใช้เลนส์บวก หรือ เลนส์ที่มี ค่า Add เพื่อ ชดเชยกำลังการเพ่งของดวงตาที่มีน้อยหรือแทบไม่มีแล้ว
ถึงแม้จะเป็นการใช้แว่นเพื่อลดภาระการเพ่งของดวงตาเหมือนกัน แต่ระดับการช่วยลดนั้นต่างกันมาก โดยเฉพาะในคนที่มีสายตายาวตามวัย ที่สุดท้ายแล้วอาจจะไม่สามารถใช้กำลังตาของตัวเองเพ่งได้เลย
ดังนั้นคำว่า แว่นสายตายาว จึงอาจหมายถึงแว่นสำหรับคนที่มี Hyperopia หรือแว่นสำหรับคนที่มี Presbyopia ก็ได้ ซึ่งประเภทเลนส์ที่เหมาะจะต่างกันตามค่าสายตาและลักษณะการใช้งานของแต่ละคนด้วย
ประเภทแว่นสายตายาว
Single Vision Lens (Near)
เลนส์มีกำลังสายตา เพียงระยะเดียว ทำให้มุมมองภาพกว้างและใช้งานง่าย และ บางคนอาจเรียกว่าเป็น แว่นอ่านหนังสือ เพราะจะมีเพียง ระยะใกล้ ไว้ใช้อ่านหนังสือหรือดูมือถือ แต่เมื่อต้องมองไกลจะต้องถอดหรือเปลี่ยนแว่น
Anti-Fatigue / Relax / Digital Lens
เลนส์มีค่าสายตาหลักสำหรับมองไกล และมี Plus Support/Boost หรือค่า Add อ่อน ๆ บริเวณด้านล่างเลนส์ เพื่อช่วยลดภาระการเพ่ง เหมาะกับคนที่เริ่มล้าตาจากคอมพิวเตอร์หรือมือถือ แต่ยังต้องการกำลังช่วยเพ่งเพียงเล็กน้อย
Bifocal Lens
เลนส์แบ่งออกเป็น 2 พื้นที่ชัดเจน คือ มองไกลด้านบน และมองใกล้ด้านล่าง เหมาะกับผู้ที่ต้องการมองแค่ 2 ระยะในแว่นคู่เดียว แต่จะมีเส้นแบ่งบนเลนส์และไม่มีระยะกลาง จึงอาจไม่เหมาะกับการใช้ทำงานหน้าคอมฯ
Office / Occupational Lens
เลนส์เน้นพื้นที่ ระยะใกล้-กลางหรือระยะภายในห้อง ทำให้พื้นที่สำหรับทำงานกับหน้าจอ งานเอกสาร หรืองานที่ยังอยู่ในระยะโต๊ะทำงาน มีความกว้างกว่าแว่นโปรเกรสซีฟทั่วไป จึงไม่เหมาะใช้ใส่เดิน หรือขับรถ แนะนำตัดเป็นแว่นคู่ที่ 2 คู่กับแว่นโปรเกรสซีฟ
Progressive Lens
เลนส์จะมีค่าสายตาหลักและค่อย ๆ ไล่กำลังจาก ไกล - กลาง - ใกล้ อย่างต่อเนื่องและไม่มีเส้นแบ่งหรือรอยต่อของเลนส์ให้เห็น โดยด้านล่างของเลนส์จะมีค่า Add ที่สูงขึ้น เหมาะกับคนที่ต้องการแว่นคู่เดียว ทำได้หลายกิจกรรม เช่น ขับรถ ทำงานหน้าคอม และดูมือถือ
ตารางเปรียบเทียบ แว่นสายตายาว
|
ประเภทแว่น |
เหมาะกับใคร |
ระยะ |
จุดเด่น |
ข้อจำกัด |
|---|---|---|---|---|
|
Single Vision |
สายตายาว ยังมีกำลังเพ่งปกติ |
ใกล้ |
มุมมองภาพกว้าง ใช้ง่าย ไม่ต้องปรับตัว |
ต้องถอดหรือเปลี่ยนแว่น เมื่อต้องมองไกล |
|
Anti-Fatigue / Relax / Digital |
สายตายาว / สายตายาวตามวัยระยะแรก |
ใกล้ + ไกล |
ช่วยลดภาระการเพ่งของตา ขณะมองใกล้ |
หากมีสายตายาวตามวัยเพิ่มขึ้น ต้องเปลี่ยนประเภทแว่น |
|
Bifocal |
สายตายาวตามวัย มีกำลังเพ่งน้อย |
ใกล้ + ไกล |
ไม่มีโซนบิดเบือนด้านข้าง ปรับตัวง่าย |
มีรอยต่อบนเลนส์ ภาพกระโดด และไม่มีระยะกลาง |
|
Office / Occupational |
สายตายาวตามวัย เน้นทำงานติดจอ |
ใกล้ + กลาง หรือ ระยะภายในห้อง |
เน้นโซนใกล้-กลาง สำหรับทำงานติดจอทั้งวัน |
ไม่มีโซนมองไกล ไม่เหมาะใส่เดินหรือขับรถ |
|
Progressive |
สายตายาวตามวัย มีกำลังเพ่งน้อย |
ใกล้ + กลาง + ไกล |
ไล่ค่าสายตามองได้ทุกระยะ ไม่มีภาพกระโดด |
มีภาพบิดเบือนด้านข้าง และต้องใช้เวลาปรับตัว |
จะเห็นได้ว่า คนหนึ่งคนอาจชอบการแบ่งพื้นที่ชัดเจนแบบ Bifocal ในขณะที่อีกคนเหมาะกับ Single Vision หรือ Progressive ถึงแม้จะเรียกรวม ๆ ว่าแว่นสายตายาวเหมือนกันก็ตาม
และที่ ANZ STUDIO เรามีนักทัศนมาตรตรวจวัดสายตา ประเมินค่า Add และพฤติกรรมการใช้สายตา เพื่อช่วยเลือกประเภทเลนส์ให้เหมาะกับค่าสายตาและการใช้งานของแต่ละบุคคล